06 March 2009

Hoe word Tipe 2 Diabetes gediagnoseer?

Wanneer van die simptome voorkom is dit belangrik dat 'n diagnose gedoen word. By Tipe 2 diabete is die simptome egter baie keer lig en daarom moet mense gereeld hulle bloed toets deur middel van 'n gewone vingerpriktoets sommer by die apteek.

Dit is belangrik dat 'n mediese dokter die siekte reg diagnoseer aangesien dit 'n lewenslange invloed op 'n persoon het.

Die een simptoom wat alle diabete in gemeen het hoë bloedsuiker. Dit is gewoonlik ook die eerste wat getoets word.

Vingepriktoets

Die vingerprik toets is die toets waar die vinger met 'n skerp naald ('n lanset) geprik word, die druppeltjie bloed word dan op 'n strokie, wat in 'n glukometer gedruk is, geplaas en die meter gee 'n telling in millimol/liter (in Suid-Afrika)

Indien die vingerprik toets hoog is vir ten minste 2 toetse, is verdere toetse nodig.

'n Bloedsuikervlak van bo 7 mmol/l dui op 'n moonltikheid van diabetes en moet verdere toeste gedoen  word.

Twee ure nadat geëet is (Post-prandiaal) is die optimale vingerprik 4mmol tot 8 mmol, 8mmol tot 10mmol is aanvaarbaar (maar kan dui op pre-diabetes), en bo 10 mmol vereis verdere aksie.


Bloedplasmatoets

Gewoonlik word dit gedoen wanneer die pasiënt vastend is - m.a.w -geen kos of vloeistof inname vir 8 ure nie. Bloed word getrek en na 'n laboratorium verwys. Die vloeibare gedeelte van die bloed word gebruik om die glukose in die bloed te toets.

Tellings onder 5.5 mmmol/l word as normaal beskou. Tellings van hoër as 6.9 mmmol/l word as riskant beskou en die dokter sal gewoonlik die toets op 'n 2 dag herhaal. Indien dit weer hoër is as 6.9 mmol/l word diabetes gediagnoseer. Tellings tussen 5.5 mmol/l en 6.9 mmol/l word ook as riskant beskou en die dokter kan verdere toetse aanvra soos die glukose toleransie toets (GTT). Dit kan ook dui op pre-diabetes.

Glukose Toleransie Toets
Die toets meet die liggaam se vermoë om suiker (koolhidrate) te hanteer. Die toets word by die laboratorium self gedoen. Dit word ook vastend gedoen – m.a.w. niks per mond vir ten minste 8 ure nie (water word wel toegelaat). Dit word in die oggend gedoen. Die patient word ook gewoonlik versoek om ‘n week voor die toets minder koolhidrate in te neem om ‘n vals positiewe toets te vermy. Dit word gewoonlik ook nie gedurende ‘n siekte tyd gedoen nie aangesien bloedsuikervlakke deur siekte beïnvloed word.
By die laboratorium word die pasiënt ‘n glas van ongeveer 75-100mg glukose opgelos in 250-300ml water gegee om te drink (1,75g per kg liggaamsgewig), nadat eers ‘n vastende bloedplasmatoets gedoen is. Daarna word bloed elke halfuur getrek vir 2 tot 3 ure en bloedplasmaglukose word gemeet:
Die resultate kan as volg geïnterpreteer word:
Normaal: Vastend: 6.1mmol/l 2 ure: Minder as 7.8

Belemmerde vastende glukose: Vastend: ≥6.1 en minder as 7.0mmol/l 2 ure: minder as 7.8 mmol/l
Belemmerde glukose tolleransie: Vastend: Minder as 7.0 2 ure: ≥7.8 mmol/l
Diabetes: Vastend: ≥7.0 mmol 2 ure: ≥ 11.1 mmol (die toets word gewoonlik herhaal om diagnose te bevestig)

HbA1c

Hemoglobien A1c is ‘n toets om die gemiddelde plasma glukose konsentrasie te meet oor ‘n periode van 2 tot 3 maande. Dit word uitgedruk in terme van ‘n persentasie of mmol/mol. Byvoorbeeld: Indien die pasiënt ‘n HbA1c telling kry van 6.9% beteken dit dat sy gemiddelde bloedsuiker ongeveer 9.2mmol/l is oor ‘n tydperk van ongeveer 12 weke. ‘n Volledige omsetting van A1c tellings kan hier gekry word.
Dit is uiteraard belangrik dat die telling onder 6.2% gehou word. Tellings onder 8% is aanvaarbaar en tellings wat hoër is as 9% verhoog kanse vir diabetiese komplikasies.

Verdere toetse
Die dokter kan moontlik verdere toetse aanvra/doen onder andere die volgende:
  • Hy sal kyk na die pasient se LMI (Liggaams Massa Indeks) Dit dui op die verhouding van ‘n persoon se lengte en sy gewig. Die formule om dit te bereken is:
BMI = Gewig(kg) / Lengte²(m²)
Normale kategorie = 18,5 tot 25
  • Bloeddruk: Die doelwit is ‘n sistoliese bloeddruk van minder as 130mmHg en ‘n diastoliese bloeddruk van minder as 80mmHg.
  • Lipiede (Bloedvette): Doelwit is: Totale Cholestrol: minder as 5.0mmol/l; LDL minder en gelyk aan 3.0; HDL meer as 1.2 mmol/l; Triglisiriedes minder as 1.2mmol/l.
  • Uriene Suikertoets: Dit is 'n stokkie wat binne in die urine gedoop word. Die toets meet suiker teenwoordig in die uriene wat dui op diabetes.
  • Uriene Ketonetoets: Die toets is ook 'n stokkie-toetse en meet of daar ketone teenwoordig is in die uriene. Ketone onstaan wanneer die liggaam homself begin afbreek omdat hy "honger lei" (sien bespreking by spysvertering en Tipe 1 diabetes).
  • C-peptiede toets - Dit is 'n bloedtoets en meet indirek hoeveel insulien die pankreas vervaardig 
  • Insulienvlak Bloedtoets: Dit is ook 'n bloedtoets en meet die hoeveelheid insulien teenwoordig in die bloed. Hoë tellings  dui op insulienweerstandigheid en moontlike Tipe 2 diabetes.
  • Lewerfunksie toets: Tipe 2 diabetes toon groter lewerfunksieafwykings as individue wat dit nie het nie. Dit word soms gebruik as 'n hulpmiddel by die tipe behandeling wat 'n dokter kan voorskryf vir tipe 2 diabete. 

3 comments:

  1. My man is n Diabetes 2... in die nag word by vuur warm, dat dit my soms wakker maak... moet ek bekommerd raak

    ReplyDelete
  2. Ek wil graag uitvind wat is normale suiker telling vir n 8 jarige kind

    ReplyDelete
    Replies
    1. tussen 4 en 7. As die kind enige simptome het soos baie water drink en baie piepie en lusteloos is, laat liewer deur 'n dokter toets en bevestig dat alles reg is. Vra die dokter om 'n HbA1c te doen om te kyk wat sy/haar gemiddelde bloedsuiker oor 'n periode van ongeveer 12 weke was.

      Delete